Od zaplecza do partnera – szkółkarstwo zabiera głos w Parlamencie Europejskim

21 kwietnia 2026 r. w Parlamencie Europejskim odbyła się prezentacja manifestu przygotowanego przez European Nurserystock Association (ENA). To ważny sygnał dla całej branży – sektor szkółkarski, dotąd rzadko obecny w centrum unijnych debat, coraz wyraźniej zaznacza swoją rolę w europejskiej polityce klimatycznej i środowiskowej.

Szkółki produkują drzewa, krzewy i rośliny, bez których nie da się realizować kluczowych działań, o których dziś mówi Europa: zazieleniania miast, odbudowy bioróżnorodności, adaptacji do zmian klimatu czy pochłaniania CO₂. Mimo to branża przez lata pozostawała na marginesie decyzji dotyczących tych obszarów.

Prezentacja manifestu w Parlamencie Europejskim pokazuje, że to się zmienia.

Sektor o realnej skali i znaczeniu

Europejskie szkółkarstwo to nie niszowa działalność, ale znacząca część gospodarki:
– ok. 250 tys. miejsc pracy,
– 133 tys. hektarów upraw,
– 10,6 mld euro rocznej produkcji.

Jednocześnie sektor coraz silniej odczuwa skutki zmian klimatu – straty związane z ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi przekroczyły w ostatnich latach 160 mln euro.

Konkretne postulaty zamiast ogólnych haseł

Manifest ENA jasno wskazuje, że „większe uwzględnienie” oznacza konkretne zmiany w politykach i regulacjach UE.

Jednym z kluczowych postulatów jest pełne włączenie szkółkarstwa do Wspólnej Polityki Rolnej (CAP). Obecnie część producentów – np. szkółki kontenerowe – w wielu krajach nie ma dostępu do podstawowych mechanizmów wsparcia, mimo że prowadzi nowoczesną i efektywną produkcję. Branża postuluje dostęp do dopłat, ekoschematów oraz wsparcia w sytuacjach kryzysowych dla wszystkich typów szkółek.

Kolejny ważny obszar to jakość materiału roślinnego w projektach finansowanych przez UE. ENA podkreśla, że realizacja celów takich jak odbudowa przyrody czy inicjatywa „3 miliardy drzew” wymaga stosowania roślin wysokiej jakości, odpornych i dostosowanych do lokalnych warunków. Dlatego branża postuluje obowiązek stosowania certyfikowanego materiału z profesjonalnych szkółek w projektach publicznych.

Istotnym tematem jest także wyrównanie zasad konkurencji i harmonizacja przepisów – szczególnie w zakresie ochrony roślin i standardów produkcji. Różnice między krajami UE oraz presja ze strony importu spoza Unii powodują nierówne warunki działania dla europejskich producentów.

Manifest wskazuje również na potrzebę rozwoju metod liczenia i uznawania pochłaniania CO₂ przez rośliny produkowane w szkółkach. Ujęcie tego w unijnych mechanizmach (np. w systemach certyfikacji usuwania dwutlenku węgla) mogłoby w przyszłości otworzyć nowe źródła finansowania dla branży.

Nie mniej ważne są inwestycje w nowoczesną i zrównoważoną produkcję, w tym w gospodarowanie wodą, automatyzację i innowacje technologiczne. ENA podkreśla potrzebę dedykowanego wsparcia dla małych i średnich przedsiębiorstw, które dominują w sektorze.

Zmiana podejścia – od zaplecza do partnera

Przekaz manifestu jest jasny: szkółkarstwo nie chce być już postrzegane jedynie jako dostawca roślin, ale jako partner w realizacji celów środowiskowych Unii Europejskiej.

Jak podkreślają przedstawiciele ENA, to właśnie szkółki są punktem wyjścia dla wszystkich projektów zazieleniania i odbudowy przyrody – a bez stabilnych warunków dla ich funkcjonowania trudno będzie osiągnąć ambitne cele klimatyczne UE.

Warto dodać, że Związek Szkółkarzy Polskich jest członkiem ENA, a więc polska branża aktywnie uczestniczy w tych działaniach i ma swój głos w europejskiej debacie.

Tekst: Joanna Filipczak