Dlaczego torf przestaje być standardem produkcji?

Torf od lat stanowi podstawowy składnik podłoży ogrodniczych – stabilny i przewidywalny w uprawie. Jednocześnie jego pozyskiwanie wiąże się z degradacją torfowisk, które są jednym z najważniejszych magazynów węgla w przyrodzie.

W odpowiedzi na rosnącą presję środowiskową w wielu krajach europejskich wprowadzane są regulacje ograniczające jego wykorzystanie. Dotyczy to zarówno rynku amatorskiego, jak i produkcji profesjonalnej. Równolegle zmieniają się oczekiwania sieci handlowych i odbiorców, którzy coraz częściej wymagają roślin produkowanych w bardziej zrównoważony sposób.

Zmiana technologii – co to oznacza dla szkółkarzy

W praktyce część polskich szkółek ma już doświadczenie w pracy bez torfu. Dotyczy to zwłaszcza produkcji drzew, gdzie w wielu przypadkach funkcjonują technologie uprawy w gruncie lub systemy pojemnikowe oparte na alternatywnych podłożach. Oznacza to, że dla części asortymentu produkcja bez torfu nie jest nowym kierunkiem, lecz rozwinięciem istniejących praktyk.

Dla producentów oznacza to jednak konieczność dostosowania systemów uprawy, większą kontrolę procesu oraz często także wyższe koszty początkowe. Podłoża beztorfowe mają inne właściwości – szybciej przesychają, inaczej magazynują składniki pokarmowe i wymagają większej precyzji w nawadnianiu oraz nawożeniu.

Podłoża bez torfu – możliwe kierunki

Nie istnieje jeden bezpośredni zamiennik torfu. W praktyce stosuje się mieszanki różnych komponentów, takich jak włókna drzewne, kora kompostowana, włókno kokosowe czy materiały bogate w substancje próchniczne.

Każdy z nich ma inne właściwości fizyczne i chemiczne, dlatego ich wykorzystanie wymaga dostosowania technologii produkcji. Oznacza to odejście od jednego, przewidywalnego surowca na rzecz bardziej złożonych rozwiązań, które trzeba indywidualnie dopasować do gatunku i warunków uprawy.

Wpływ zmian produkcyjnych na projektowanie i realizację zieleni

Zmiany w produkcji roślin będą coraz bardziej widoczne na etapie realizacji i utrzymania zieleni. Materiał roślinny produkowany w innych podłożach może inaczej reagować na podlewanie i warunki siedliskowe, szczególnie w pierwszym okresie po posadzeniu.

W praktyce oznacza to większe znaczenie wiedzy o sposobie produkcji roślin oraz ścisłą współpracę między szkółkarzami, projektantami i wykonawcami. Dobór roślin obejmuje dziś nie tylko gatunek i odmianę, ale także technologię ich uprawy.

Zmiana, która obejmuje cały łańcuch branży

Ograniczanie torfu to nie tylko wyzwanie dla producentów. To zmiana, która obejmuje cały łańcuch – od szkółek, przez projektantów i wykonawców, aż po sprzedaż i użytkowników końcowych.

Nowe podłoża wymagają nie tylko innych technologii produkcji, ale także zmiany podejścia do pielęgnacji i utrzymania roślin. Wraz z tym rośnie znaczenie wiedzy, doświadczenia i komunikacji między uczestnikami procesu.

Produkcja roślin w nowym modelu

Odejście od torfu nie jest prostą zmianą surowca, lecz procesem, który redefiniuje sposób produkcji roślin. Wymaga testów, doświadczenia i dostosowania technologii, ale jednocześnie otwiera drogę do bardziej zrównoważonych rozwiązań.

Dla branży zieleni oznacza to jedno – jeszcze większe znaczenie jakości materiału roślinnego oraz współpracy między wszystkimi uczestnikami procesu inwestycyjnego.

 

Tekst: Joanna Filipczak

Artykuł opracowany na podstawie materiałów konferencyjnych autorstwa dr inż. Jerzego Próchnickiego, przygotowanych dla Carbohort.